Місія Беларускага Калегіюма

Беларускі калегіюм

Паўстаў у другой палове 1990-х з ініцыятывы недзяржаўных арганізацый і прыватных асобаў (Беларускі гуманітарны фонд “Наша Ніва”, Эўрафорум, Беларуская асацыяцыя журналістаў) як адказ на новыя інтэлектуальныя выклікі эпохі і паўставанне аўтарытарных тэндэнцый у беларускім грамадстве.

Асноўнай задачай бачылася забяспечыць пераемнасць дэмакратычнага досведу ў сітуацыі, калі дзяржаўныя (афіцыйныя, зарэгістраваныя) адукацыйныя ўстановы заставаліся глухія да новых ідэяў і практыкаў.

Спосабы рэалізацыі гэтай задачы – трансляцыя “новай веды”, навучанне новым тыпам дзейнасці, акцэнт на крытычнае мысленне і публічныя формы яго выяўлення. За дваццаць год работы праз праграмы і праекты Калегіюма прайшлі больш за 1200 навучэнцаў. Яго выпускнікі працуюць у недзяржаўных арганізацыях, бізнесе і дзяржінстытуцыях, творачы шырокую сетку асобаў, якія здольны генераваць ідэі і рэалізовываць іх, змяняючы сітуацыю як у лакальным, так і глабальным маштабе.

Адзін са старэйшых адукацыйных праектаў у Беларусі.

“Калегіюм паўстаў з любові і трывогі за краіну (якой рамантычны была тая эпоха!). І паўстаў у той пераломны момант, калі многім з тых, хто быў ўсхоплены незалежнасцю Беларусі, падалося, што замест праставання ў еўрапейскую будычыню, краіна пачала збочваць ў савецкае былое.

Тады і з’явілася думка, што мы самі мусім фармаваць маладую нацыянальную эліту, якая была б тоеснай той еўрапейскай будучыні, якая чакала – паводле нашых уяўленняў – Беларусь наперадзе”.

Валянцін Акудовіч,

філосаф, старшыня Кола заснавальнікаў

Беларускі калегіюм вызначае сябе як універсітэт 5.0. Як публічная пляцоўка, агора, – і ў той жа час праектная лабараторыя, дзе тчэцца беларуская будучыня.

Што гэта значыць канкрэтна.

1. Месца дзе выкладаюць і дзе вучаць не дысцыплінам, а дыскурсам і тыпам мыслення. Ва ўніверсітэцкіх курсах мы імкнемся прадставіць ўсё самае важнае і жывое ў беларускай гуманістыцы, філасофіі, сацыяльных навуках. Але не толькі. У эпоху “моокаў” і вікіпедыцыі мы робім стаўку на ўнікальнае, на тое, што не можа быць штучна вытварана і памножана: жывая прысутнасць побач з майстрамі і творцамі, супольная работа ў семінарах і творчых праектах.

2. Месца, дзе абмяркоўваюцца і ствараюцца сцэнары і варыянты беларускай будучыні. У сустрэчы, сутыкненні трох тыпаў творчай эліты: інтэлектуальнай, тэхналагічнай і эканамічнай. Гэтай сустрэчы яшчэ не адбылося, але яна прадчуваецца. Вынікі гэтага абмеркавання мусяць быць адкрытымі, даступнымі, – у тым ліку і ў сучасных медыя-фарматах.

3. Месца, дзе апякуюцца беларускай традыцыяй. Шматмоўнай, поліэтнічнай, але незапярэчна тутэйшай. І сярод гэтай традыцыі найноўшы беларускі праект і ідэнтычнасьць – цэнтар і аб’яднаўчая сіла.

Калі я шукаю словаў, якія б падсумавалі ўсё гэта ў адным сказе, прыходжу да наступнага:
Беларускі калегіюм — гэта перадусім работа з ідэямі ў публічнай прасторы.

Фармаванне беларускіх метанаратываў, сістэмаў думкі, культурных кодаў і схематызмаў, якія трымаюць цэльнасьць, інтэграванасць нацыі і культуры ў сітуацыі інстытуцыйнай слабасці і цывілізацыйнай “абыякавасці”. Посткаланіяльнай незавершанасці культурных формаў. І якія ў той жа час “адкрываюць” нас свету, будучыні.

Публічнае ўжыванне розуму, як назваў гэта Кант у сваім славутым тэксце пра Асветніцтва. Месца навучання, месца інтэлектуальнай работы, і разам з тым пляцоўка, дзе вынікі гэтай работы становяцца даступнымі публічнасці.

Беларускі калегіюм 5.0 — гэта ўніверсітэт беларускай будучыні.
Якая неаддзельная ад будучыні ўсяго чалавецтва, і ўсяго жывога на нашай планеце. І ў той жа час не распушчаецца ў ёй. Захоўвае сваю гаючую асобнасьць.
Калегіюм як родны кут. Непазбыўна свой і непазбежна ўніверсальны.

Ігар Бабкоў

Філосаф, заснавальнік і куратар БК.

Чым ёсць БК?

Прамаўляюць: Алесь Анціпенка, Валянцін Акудовіч, Валянціна Лойка.

Аўтары відэа: Яўген Ціханаў, Паўліна Вітушчанка.